Santa Maria

Een stad waar Californië landelijk aanvoelt

Santa Maria ligt op de grens van Santa Barbara County en San Luis Obispo County, aan de Californische Central Coast. Hoewel het qua inwonersaantal de grootste stad in de regio is, voelt het eerder als een uitgestrekt landbouwgebied met een stadskern dan als een stedelijk centrum. De omgeving bestaat uit akkers, wijngaarden, lage heuvels en lange rechte wegen waar je in de verte tractoren ziet rijden. Dit is het land van aardbeien, bonen, broccoli én druiven.

De oorsprong van Santa Maria gaat terug tot de Mexicaanse landtoelagen van de 19e eeuw, toen grote ranches zich hier vestigden. Later groeide de stad dankzij de landbouw en de spoorlijn die de regio verbond met Los Angeles en San Francisco. Wat de stad extra bijzonder maakt, is haar rol in de Californische barbecuecultuur. De zogeheten Santa Maria-style barbecue ontstond hier al in de jaren 1800 toen ranchers rundvlees roosterden boven open vuur van eikenhout, een traditie die nog steeds springlevend is.

Tegenwoordig is Santa Maria een mengeling van landbouw, wijnbouw, latino-invloeden en plattelandsmentaliteit. Het is geen stad van pronken, maar van proeven. De sfeer is vriendelijk, ontspannen en nuchter met een verrassend rijke cultuur, zeker op het gebied van eten en wijn.

Waar wijn en vlees samenkomen in bescheiden straten

Je moet Santa Maria een beetje kennen om haar charme te zien. Geen spectaculaire façades of toeristische fotospots, maar wel plekken waar je voelt dat het leven hier draait om smaak en traditie.

Een van die plekken is Orcutt, een oud gehucht dat inmiddels onderdeel is van Santa Maria, maar nog steeds een eigen karakter heeft. De hoofdstraat van Orcutt bestaat uit oude bakstenen gebouwen, een ijssalon, een antiekwinkel, een wijnbar met live muziek en een paar klassieke diners waar je 's ochtends locals tegenkomt in werkschoenen met een kop sterke koffie. Hier ervaar je het Californische plattelandsleven van dichtbij.

Voor wie van wijn houdt, liggen net buiten de stad tal van kleine wijnhuizen verscholen tussen de glooiende heuvels van de Santa Maria Valley AVA. Grote namen als Bien Nacido en Presqu’ile Winery bieden proeverijen met uitzicht op de velden, maar er zijn ook familiebedrijven waar je zonder reservering op het terras belandt met een glas Pinot en uitzicht op de druiven waar hij vandaan komt.

Typisch voor deze regio is dat wijn en barbecue samengaan. Je komt dan ook eetgelegenheden tegen zoals Shaw’s Steakhouse of The Hitching Post, waar tri-tip boven eikenhout ligt te smeulen, geserveerd met knoflookbrood, pinquito beans en verse salsa. Hier eet je niet volgens trend of presentatie, maar volgens traditie.

Van duinen tot heuvels, met oceaanbries op de achtergrond

Hoewel Santa Maria zelf in een landbouwvlakte ligt, ben je zó in de natuur. Op minder dan een halfuur rijden ligt Guadalupe-Nipomo Dunes, een van de grootste ongerepte duingebieden van de westkust. Hier wandel je door zandlandschappen die langzaam overgaan in de oceaan, met uitzicht op mistige vergezichten en nauwelijks andere mensen. In de lente groeien hier zeldzame bloemen, en het gebied is belangrijk voor vogels als de sneeuwplevier.

Liever richting de heuvels? Dan zijn er wandelmogelijkheden net ten oosten van de stad, bijvoorbeeld in Los Flores Ranch Park. Dit park heeft meerdere trails door het heuvellandschap, met uitzicht op Santa Maria Valley, picknickplekken en routes voor mountainbikers en wandelaars. Je komt hier regelmatig herten en roofvogels tegen, en de lucht ruikt naar eucalyptus en stoffige aarde.

Rijd je iets verder, dan bereik je de kust bij Oso Flaco Lake, een zoetwatermeer aan de rand van het duingebied, verbonden met de zee door een houten wandelpad. Dit is een paradijs voor vogelspotters: pelikanen, reigers, eenden en soms een visarend zwevend boven het meer. Je loopt over de vlonders door riet, duinen en richting de branding . Een stille, onverwacht mooie plek waar je de stad even helemaal vergeet.

Ook interessant: Santa Maria ligt op de trekroute van monarchvlinders, en in de juiste tijd van het jaar zie je deze oranje zwermers in de eucalyptusbossen langs de kust. Zelfs in een stad zonder nationale parken of grote bossen krijg je hier dus toch volop natuur.

Geen highlights op een rij

In Santa Maria draait het minder om 'wat je moet zien' en meer om 'wat je kunt meemaken'. Dat begint bij het bezoeken van een van de lokale wijnhuizen net buiten de stad. Rij bijvoorbeeld naar Presqu’ile Winery, waar je op een heuvel zit met uitzicht op de vallei en live muziek hoort terwijl je een vlucht van hun eigen Chardonnay en Syrah proeft. Er is geen haast, geen drukte,  alleen rust en smaak.

In het centrum zelf vind je het Santa Maria Valley Historical Society Museum, een kleinschalig museum waar je veel leert over de ranchgeschiedenis, spoorwegen en lokale gewoontes. Geen grootse displays, wel persoonlijke verhalen en een gevoel voor de regio.

Een andere ervaring die bij Santa Maria hoort, is eten. En dan bedoelen we niet zomaar eten, maar het proeven van Santa Maria-style barbecue in een echt steakhouse. Bij Shaw’s of Jocko’s word je geholpen door personeel dat hier al decennia werkt, bestel je tri-tip of ribeye, en wordt je bord geserveerd zonder opsmuk maar met smaak, knoflookbrood en een koud biertje erbij. De sfeer is informeel, de porties zijn royaal en je zit vaak tussen boeren, wijnmakers en gezinnen uit de buurt.

Ben je in het weekend in de stad? Dan is de Farmers’ Market op zaterdag een aanrader. Geen massa’s kraampjes, maar lokale boeren met verse aardbeien, bonen en zelfgemaakte tamales. Hier proef je letterlijk de regio. En heb je zin in iets luchtigers? Bezoek dan het Santa Maria Civic Theatre of een openluchtvoorstelling in het park. Kleinschalig, vriendelijk en altijd lokaal.

Vanuit Santa Maria naar kustdorp, wijnvallei of wereldstad

Santa Maria ligt precies tussen de meer toeristische bestemmingen van de Californische kust. Dit maakt het een praktische én ontspannen uitvalsbasis voor wie de drukte even wil ontwijken, maar daarna weer de hoogtepunten wil opzoeken. Welke kant je ook op rijdt, je komt in een compleet ander stukje Californië terecht.

Rijd je noordwaarts, dan kom je na ongeveer 30 minuten in San Luis Obispo. Deze levendige studentenstad heeft een historisch centrum vol boetiekjes, koffiebarretjes en een opvallend relaxte sfeer. Overnachten kun je hier sfeervol in een hotel vlak bij Mission Plaza of in een lodge aan de rand van de stad. Vanuit San Luis Obispo kun je ook eenvoudig doorrijden naar Avila Beach of Pismo Beach, beide aan de kust, met brede stranden en een fijne mix van locals en reizigers. Een verblijf aan de kust is ideaal als je Santa Maria combineert met wat ontspanning aan zee.

Kies je voor het binnenland, dan kom je in Santa Ynez Valley, op ongeveer 45 minuten rijden via Los Alamos. Onderweg kun je lunchen in Los Alamos zelf: een klein, verrassend hip dorp met wijnbars, designwinkels en één hoofdstraat waar iedereen lijkt te stoppen voor een flat white of een zuurdesempizza. Daarna rij je door naar Santa Ynez, Buellton of het opvallende Solvang, het Deense dorpje vol vakwerkhuizen, molens en ambachtelijke bakkers. Perfect als je Santa Maria’s barbecue inruilt voor wijn en kaas.

Zuidwaarts ligt Santa Barbara, op ongeveer 1,5 uur rijden via Highway 101. Deze kuststad voelt een stuk wereldser dan Santa Maria: met palmbomen, Spaans-koloniale architectuur en chique winkels langs State Street. Je kunt hier verblijven in een stijlvol hotel aan zee, of juist kiezen voor een rustige lodge in het nabijgelegen Montecito. Onderweg naar Santa Barbara is een stop bij het uitzichtpunt boven Gaviota Pass de moeite waard, of een korte hike naar een van de canyon trails langs de route.

Voor wie het wat ruiger wil, is een rit naar de Guadalupe-Nipomo Dunes een aanrader. Deze enorme duinenstrook ligt op slechts 20 minuten rijden ten westen van Santa Maria en is een van de grootste duingebieden van de hele Amerikaanse westkust. Je kunt hier niet overnachten, maar wel wandelen, fotograferen en tot rust komen in de stilte tussen zand en zee. Ideaal voor een ochtend of middagtrip voordat je weer verder rijdt.

Ben je op weg naar Los Angeles, dan kun je er ook voor kiezen om in twee dagen via de kust naar beneden te zakken. Overnacht dan bijvoorbeeld in Lompoc, een stadje met street art, bloemenvelden in het voorjaar en toegang tot de Wine Ghetto,  een verzameling kleine wijnhuizen in een oud industrieel gebied. De dag erna rij je via Malibu en de Pacific Coast Highway zo Los Angeles binnen.

En voor wie écht even uit de massa wil ontsnappen: rijd vanuit Santa Maria oostwaarts de binnenlanden in richting Carrizo Plain National Monument. Een uitgestrekte zoutvlakte met felgele bloemen in het voorjaar, nauwelijks bereik en een gevoel van eindeloosheid dat je zelden in Californië zo ervaart. Je overnacht dan in een eenvoudige lodge in een van de omliggende dorpen, ver weg van de kustsfeer maar juist daarom onvergetelijk.